Fluticason

ATC: R03BA05

Flixotide
Ouderenzorg

Selecties

  • Astma: basis van de onderhoudsbehandeling. *
  • COPD: onderhoudsbehandeling van ernstige of zeer ernstige vormen van COPD met frequente aanvallen (minstens 2 exacerbaties per jaar die systemische corticosteroïden of antibiotica vereisen) ondanks langwerkende bronchodilatoren.
* Bij licht astma zonder risicofactor voor exacerbatie en te frequent gebruik van ‘zo nodig’ bronchodilatoren (SABA, of als alternatief SAMA), moet een inhalatiecorticosteroïd (ICS) onmiddellijk gestart worden (zie 4.1. Astma en COPD rubriek “Plaatsbepaling”).

Motivatie

MOTIVATIE VOOR DE SELECTIE

  • Astma: bij onvoldoende symptoomcontrole met ‘symptomatische behandeling volgens noodzaak’ zijn de Inhalatiecorticosteroïden, aan lage tot middelmatige doses, de basis van de onderhoudsbehandeling. Deze behandeling wordt toegevoegd aan de symptomatische behandeling.
  • Bij ernstige of zeer ernstige COPD: Inhalatiecorticosteroïden moeten bij de oudere COPD-patiënten niet systematisch worden toegedien. Hun effect is in ieder geval geringer dan bij astma. Gezien hun mogelijke ongewenste effecten zoals verhoogde kans op pneumonie, hebben ze enkel een plaats bovenop langwerkende bronchodilatoren en in scherp omlijnde voorwaarden.
  • Zie ook 4.1. Astma en COPD rubriek “Plaatsbepaling”.
  • Aangezien fluticason als enige zowel astma als COPD als therapeutische indicatie heeft, wordt fluticason geselecteerd.

Indicatie
Astma - Basis van de onderhoudsbehandeling Ernstig of zeer ernstig COPD - Onderhoudsbehandeling, bij frequente aanvallen, ondanks langwerkende bronchodilatoren
Criteria voor
de selectie		 Werkzaamheid + +
Veiligheid +/-
Gebruiksgemak
Prijs
Expert
consensus		 +


Dosering

Geen dosisaanpassing nodig op basis van leeftijd.
Bij ouderen is herhaalde evaluatie van de inhalatietechniek wenselijk (zie ook instructiefilmpjes).
Bij de keuze van een device dient er rekening gehouden te worden met de cognitieve status, hand-longcoördinatie en de inspiratiekracht*.
​
  • Inhalatiesystemen (dosisaerosol of diskus): 100 µg tot 500 µg in 2 x per dag - maximale dosis = 2000 µg per dag.
    • Starten met een lage dosis; deze kan, in functie van de ernst van de symptomen, verhoogd worden.
    • Bij stabilisatie van de klinische toestand: overweeg een dosisverlaging.

* Er zijn twee toedieningsvormen beschikbaar:

  1. dosisaerosol susp. (Inhalator) : gedurende 10 sec goed schudden vóór gebruik. Het toevoegen van een voorzetkamer heeft het voordeel dat minder synchronisatie vereist is tussen het ogenblik van vrijstelling van de dosis en dat van inhalatie. Bij oudere patiënten met synchronisatieproblemen wordt een voorzetkamer geadviseerd (of een overstap naar het DISKUS systeem).
  2. inhalatiepdr. (voorverdeeld) Diskus : bij het DISKUS systeem is voldoende ademspierkracht vereist omdat het product vrijkomt door inademing (zonder drijfgas). Het is nodig om eerst zeer krachtig uit te ademen om zo een snelle en diepe inademing te bekomen (bij ouderen is dat niet altijd mogelijk).

De rubrieken hieronder verwijzen naar de geneesmiddelgroep waartoe het hier beschreven geneesmiddel behoort, indien deze beschikbaar zijn in het Gecommentarieerd Geneesmiddelen Repertorium.

Bijzondere voorzorgen

  • Vooral bij oudere patiënten: risico van systemische ongewenste effecten bij langdurig gebruik van hoge doses, vooral bij comorbiditeiten: daling van de botdensiteit, cataract, openhoekglaucoom, verdunning van de huid en huidletsels.
  • Verneveloplossing: elk contact van de oplossing met de ogen vermijden.

Ongewenste effecten

  • Systemische ongewenste effecten (zie 5.5. Corticosteroïden), vooral bij langdurig gebruik van hoge doses; bijnierschorsinsufficiëntie bij kinderen is vastgesteld bij dagdoses vanaf 800 μg budesonide of equivalent; andere systemische ongewenste effecten zoals vertraagde groei worden gezien bij lagere doses, en een gering negatief effect op de uiteindelijke lengte is niet uit te sluiten. Bij volwassenen is er mogelijk een verhoogd fractuurrisico.
  • Heesheid, faryngitis en orale, faryngeale en oesofageale candidose, vaak asymptomatisch; het risico van candidose kan verminderd worden door gebruik van een voorzetkamer en door na de inhalatie te gorgelen met water.
  • Verhoogd risico van pneumonie bij gebruik bij COPD.
  • Risico op infectie met mycobacteriën.
  • Bij hoge dosissen: verhoogd risico op majeure cardiovasculaire events, aritmie, longembolie en pneumonie (zeldzaam, zie Folia mei 2025).

Interacties

  • Budesonide en fluticason zijn substraten van CYP3A4 (zie Tabel Ic. in Inl.6.3.) met risico van systemische effecten (o.a. syndroom van Cushing) bij associëren met sterke CYP3A4-inhibitoren (onder andere de combinatie van fluticason en ritonavir). Budesonide is daarenboven een substraat van P-gp (zie Tabel Id. in Inl.6.3.).
  • Mometason is een substraat van CYP3A4 (zie Tabel Ic. in Inl.6.3.) en geeft een risico op systemische ongewenste effecten, (met name het syndroom van Cushing) wanneer gecombineerd met krachtige CYP3A4-remmers.

Contra-indicaties

  • Longtuberculose.

Prijstabel